/ شب احيا در حسينيه ارشاد/
سوسن شريعتي:
روشنفكر ديني برخورد علمي با تاريخ ندارد
رحماني:
روشنفكر مذهبي متفاوت از روشنفكر ديني استسوسن شريعتي گفت: روشنفكر ديني برخورد علمي با تاريخ ندارد، او برخورد ابزاري با تاريخ ميكند.
به گزارش خبرنگار" ايلنا" در ابتداي اين مراسم سوسن شريعتي به تشريح خطرات گريبانگر علم تاريخ پرداخت و گفت: خطر اتوپياسازي و اسطوره سازي دو خطري است كه روشنفكري ديني بدان مبتلاست.
وي اضافه كرد: برخورد ابزاري با تاريخ به اندازه خود تاريخ عمر دارد، به همين منظور اسطورهها ساخته شدند و اسطوره به حماسه تبديل شد كه وجه انساني اسطوره است.
شريعتي تاكيد كرد: روشنفكر ديني برخورد علمي با تاريخ ندارد، او برخورد ابزاري با تاريخ ميكند، مورخ برخلاف مومن با پرسش سراغ ديروز ميرود نه با اميد، چرا كه مومن با آرزوها و اميدهايش سراغ ديروزش ميرود اما مورخ سهم حقيقت را از باورهاي قطعي ديني جدا ميكند. البته امروز روشن شده است همين پرسشهاي مورخ بوي زمانه خود را دارد مورخ نميتواند خود را متنوع كند.
وي تصريح كرد: برخورد علمي با تاريخ محل نزاع است اما بايد پرسيد چطور ميتوان در معرض اين خطر نبود؟ مهمترين راه حل تفكيك حافظه از تاريخ است، زيرا حافظه گزينشي عمل ميكند و عاطفي است و چون دروني است قابل سوءاستفاده است. حافظه ديالكتيك خاطره و فراموشي است و در حالي كه تاريخ نه با خاطره و نه با فراموشي و نه با زمان قدسي كار دارد.
سوسن شريعتي در تعريف برخورد با ديروز اظهار داشت: روشنفكر ديني در اين برخورد نبايد به دنبال استخراج دستورالعمل و الگو باشد بلكه بايد به دنبال كشف متد باشد. تاريخ اروپا نيز همين طور بود آنها از مطالعه ديروز خود متد استخراج كردند كه منجر به انقلاب صنعتي شد. شريعتي نيز در "حقيقتي بر گونه اساطير" نشان ميدهد كه چرا و چگونه يك شخصيت واقعا موجود به اسطوره تبديل مي شود و نيازي نيست در مورد شخصيت علي غلو شود.
وي با اشاره به كتاب" علي تنهاست" اثر دكتر علي شريعتي گفت" شريعتي در اين كتاب نيز نشان ميدهد براي چه بايد گريست، ميگويد گريه نكن به خاطر آنكه همدست قاتل علي نباشي. گريه نكن تا بفهمي. زيرا همين نفهميدن علي را تنهاي زمانه كرد. نميگويد گريه نكن، چون درست نيست شيعه علي گريه كند.
سوسن شريعتي در پايان يادآور شد: شريعتي آموخت ميتوان وجدان مذهبي مقصر ما كه بر محور عذاب ميچرخد را تغيير داد و آن را درمان كرد و آن حس باستاني قصور را درمان كرد، البته نه با گريه كردن كه با اقدام كردن.
در ادامه اين مراسم، تقي رحماني به تشريح و تبيين راز ماندگاري مردم گرايي با قدرت مداري پرداخت و اظهار داشت: ما از علياي تجليل ميكنيم كه صداقت و عدالتش در اوج است. ما از سخاوت علي تجليل ميكنيم و شجاعت او را ياد ميكنيم. شجاعت يعني حتي در زمان ضعف بايستي قوي باشي كه اگر اين شجاعت بود، اصلاحات اين گونه زمين نميخورد.
وي اضافه كرد: علي شخصيتي است كه تمام روشنفكران ايراني را متحير ساخت و آن درايت علي بود.
اين فعال ملي- مذهبي با اشاره به مشي حضرت علي در برخورد با مخالفان گف : وقتي امام علي ام المومنين عايشه را در جنگ جمل شكست داد، به او پرخاش نكرد و در نهايت احترام او را آوردند و به همين دليل شريعتي گفت شيعه علوي، من ميگويم شيعه تفاهمي.
وي گفت شيعه صفوي من ميگويم شيعه علي اهل تفاهم بود.رحماني خاطرنشان كرد: امام علي ميفرمودند در مورد من غلو نكنيد ولي امروز بيش از همه درباره او غلو ميشود.
تقي رحماني روشنفكر مذهبي را متفاوت از روشنفكر ديني معرفي كرد و افزود: شريعتي نماد بارز روشنفكر مذهبي است اما مشكل او اين بود كه مثل باد آمد و مثل برق رفت، او الگو نداد. شريعتي حسن و محبوبه نساخت اما روشنفكر ديني چون از دل بنيادگرايي بيرون آمده است، چندان نميتواند كارآمد باشد، او از اوصاف پارسايان ميگويد ولي شيعه را مورد نقد قرار نميدهد و در ايران اولين روشنفكران مذهبي بودند كه شان نبوت را از شان حكومت جداكردند.
وي با اشاره به رمز ماندگاري شريعتي گفت: شريعتي با ابوذر و علي ماندگار شد نه با فوكو و دريدا و ماركس اين باعث تاسف است كه جوان امروز ما چه گوارا را ميشناسد اما احمدشاه مسعود را نميشناسد او هم چريك بزرگي بود و هم سدي بود در برابر تفكرات فاشيستي طالبان.
وي در پايان اظهار داشت: ايرانيها بازي در عرض ندارند و مدام در طول بازي ميكنند يا گل ميزنند يا دفاع ميكنند و دموكراسي بازي در عرض است. متاسفانه ما حافظه تاريخي خوبي نداريم و به همين دليل مدام اشتباهات گذشته را تكرار ميكنيم و شايد همين موضوع يكي از دلايل شكست اصلاح طلبان بود.
آخرين سخنران شب بيست سوم ماه رمضان در حسينيه ارشاد محسن كديور بود كه به موضوع بررسي منابع اعتقادي شيعه پرداخت و افزود: همان طور كه در مباحث اقتصادي همواره ميگوييم از كجا آوردهايد، بايد در مسائل ديني نيز بپرسيم از كجا آوردهايد.؟!
وي ادامه داد: همت غالب علما در موزه اجتهاد بيشتر در فروع بوده است و كمتر به اصول توجه داشتهاند.كديور با اشاره به بحث امامت اظهار داشت: ميتوان به اين اصل اصيل مذهبي نگاه متفاوت داشت نه نگاه رسمي رايج مقلدانه.