در آستانه چهارمين سالگرد درگذشت دکتر سحابي/
عزتالله سحابي:
پدرم بيش از حكومت اسلامي به دموكراسي معتقد بود
دكتر سحابي با اقتصاد دولتي مخالف و معتقد بود كه دولت نبايد در كارهاي اقتصادي مردم دخالت كندعزتالله سحابي در آستانه چهارمين سالگرد درگذشت مرحوم دكتر يدالله سحابي، به بيان نظرات ايشان در مورد حكومت اسلامي و ديدگاههاي اقتصادي آن مرحوم پرداخت.
سحابي در گفتوگو با خبرنگار "ايلنا"، با بيان اينكه پدرم در رژيم گذشته براي استقرار آزادي، دموكراسي و قانون مبارزه ميكرد، گفت: مرحوم يدالله سحابي گرچه پايبندي عميقي به اعتقادات مذهبي داشت اما بيش از حكومت اسلامي به حكومت ملي، قانوني و مردمي معتقد بود.
وي تصريح كرد: اسلام مفهومهاي مختلفي دارد، يك مفهوم آن است كه روحانيون مطرح ميكنند و مفهوم ديگراز سوي روشنفكران مطرح ميشود، مرحوم يدالله سحابي و نيروهاي ملي-مذهبي نيز قبل از انقلاب از حكومت اسلامي سخن ميگفتند اما منظور ما حكومتي چون حكومت علي(ع) بود.
سحابي، حكومت اسلامي در منظر روشنفكران ديني و دكتر يدالله سحابي را نه حاكميت احكام اسلامي بلكه پايبندي به ارزشهاي حكومت علي(ع) توصيف كرد و اظهار داشت: حضرت علي(ع) همواره به مردم ميفرمود كه حكومت حق شماست و هيچ احدي غير از آنكه شما برميگزينيد، نميتواند بر شما حكومت كند؛ اين اعلاميه جمهوريت است.
وي افزود: حضرت علي(ع) در خطبهاي كه بعد از بيعت مردم با وي بيان كرد، گفت كه مردم چشم و گوش خود را باز كنيد، من بدون اجازه شما نميتوانم ديناري از بيتالمال را مصرف كنم.
به گفته مدير مسوول ماهنامه توقيفشده ايران فردا، قبل از حكومت حضرت علي(ع) گفته ميشد كه بيتالمال، بيتالله است و ميتوان هر نوع تصرفي در آن كرد در حالي كه بيتالمال مال مردم است، نه خدا، پيغمبر و نه جانشين آنها.
وي گفت: اسلام تحقق حكومت را تنها در صورت بيعت مردم امكانپذير ميداند. اهل تسنن هم بعد از پيامبر(ص) به اين امر قائل بودند.
سحابي تصريح كرد: علماي برجسته شيعه مانند مرحوم نائيني و مرحوم ملاكاظم آخوند خراساني نيز به جمهوري قائل بودند و از مشروطهخواهي حمايت ميكردند، ملاكاظم خراساني ميگفت كه ما حكومت اسلامي نداريم و جمهوري اسلامي داريم.
عضو شوراي مركزي ائتلاف نيروهاي ملي-مذهبي با اشاره به مباحثي كه پس از پيروزي انقلاب در مورد حكومت اسلامي و جمهوري مطرح شد، گفت: در آن زمان ما هم جوان و احساساتي بوديم و شعار حكومت اسلامي داديم اما مرحوم طالقاني ميگفت؛ نگوييد حكومت اسلامي، بگوييد حكومت مسلمانان، چه حكومت اسلامي در فقه شرايط خاص خود را دارد.
وي افزود: امام خميني (ره) نيز بر جمهوري تاكيد داشت و در زماني كه عدهاي ميخواستند شعار «استقلال، آزادي، حكومت اسلامي» را بسازند، گفت كه نگوييد «حكومت اسلامي» بگوييد، «جمهوري اسلامي».
سحابي با بيان اينكه مرحوم پدرش ديدگاههاي اقتصادي متفاوتي از وي داشت و بيشتر بر آزادي اقتصادي تاكيد ميكرد، اظهار داشت: درآن زمان من جوانتر بودم و افكار سوسياليستي و عدالتخواهانه داشتم اما دكتر يدالله سحابي و مهندس بازرگان بسيار به آزادي اهميت ميدادند و معتقد بودند كه دولت نبايد در كارهاي اقتصادي مردم دخالت كند.
وي افزود: دكتر يدالله سحابي طرفدار آزادي اقتصادي بودند و البته خيلي ليبرال نبود و خواهان اعمال يك نوع مقررات و ضوابط بر فعاليتهاي اقتصادي بود اما به اقتصاد دولتي و سوسياليستي قائل نبود.
فرزند مرحوم دكتر يدالله سحابي خاطرنشان كرد: پدرم بسيار در استفاده از اموال دولتي سختگير بود و اجازه نميداد مردم به طور غيرقانوني از اين اموال استفاده كنند.