مطبوعات کردستان و دولت جديد
مصاحبه با اجلال اقوامي - یکشنبه 8 بهمن 1385 [2007.01.28]
سامان رسول پور
s. rasoulpour@gmail. com
اجلال قوامي، روزنامه نگار کرد، در پي اعتراضات تابستان گذشته، 65 را در بازداشت بسر برده است و هم اکنون با قرار وثيقه ي 1 ميليارد ريالي آزاد گرديده است. وي در حال حاضر به فعاليت هاي مطبوعاتي مشغول بوده وعضو شوراي سردبيري هفته نامه ي سراسري "ديدگاه" است که به دو زبان کردي و فارسي منتشر مي شود. گفتگوي وي را با روز مي خوانيد.
وضعيت مطبوعات در کردستان پس از بر روي کار آمدن آقاي احمدي نژاد به چه صورتي بوده است؟
ما حتي قبل از روي کار آمدن دولت نهم، ما وضعيت چندان رضايت بخشي در مناطق کردنشين نداشتيم. اساسا چه از لحاظ کمي و چه کيفي همواره امر روزنامه نگاري در مناطق کردنشين با مشکلات و موانع عديده اي همراه بوده است. اما پس از روي کارآمدن دولت نهم و با توجه به سياست هايي که اين دولت در قبال مطبوعات و روزنامه نگاران دنبال کرده، طبعا اين امر تشديد شده و فشارهاي مضاعفي بر روزنامه نگاران کردستان وارد شده است. در حال حاضر ما در کردستان سه هفته نامه داريم: "سيروان" که ارگان خبري جريان اصولگرا در کردستان است، "پيام کردستان" که پس از يک سال و چند ماه تيم سابق اين نشريه، بنا به دلايلي از نشريه جدا شدند و يک تيم جديد که به گرايشات دولت فعلي نزديک هستند، روي کار آمده اند. جديدا هم از برج پنج امسال نشريه ي "ديدگاه" با دو زبان کردي و فارسي با گستره ي توزيع سراسري به جرگه ي مطبوعات کردي- فارسي در کشور پيوسته است و بنده عضو شوراي سردبيري اين هفته نامه هستم. "ديدگاه"، هفته نامه ي مستقلي است و به هيچ کدام از جناحها و جريانات حکومتي وابستگي ندارد و همين امر هم براي اين هفته نامه، سبب ايجاد فشارهايي شده است که در نتيجه آنها، ما اين اواخر نتوانستيم براي مدتي نشريه را منتشر کنيم. اساسا مشکلاتي که مطبوعات کرد در ايران با آن مواجه هستند، يکي مشکل مالي است و ديگري نگاههاي مبتني بر توهم توطئه. البته وابستگي نشريات به دولت هم مسئله ي ديگري است.اگر نشريه اي در کردستان وابسته به دولت باشد، سيل آگهي ها و رپورتاژهاي دولتي به طرف آن نشريه سرازير خواهد شد، در حاليک ه نشريه اي مانند ديدگاه که دوازده شماره از آن منتشر شده، حتي يک آگهي دولتي به آن نرسيده و اين به نوعي سبب ساز مشکلات عديده ي مالي براي نشريات مستقل شده است. همچنين مشاهده مي کنيم که برخورد با روزنامه نگاران به دليل چاپ برخي مطالب، درقالب برخي اتهامات مانند نشر اکاذيب و اقدام عليه امنيت ملي، پس از بر سر کار آمدن دولت اصولگرا، تشديد شده است.به نظر شما چرا چرا دولت جديد با روزنامه نگاران و مطبوعات مستقل ميانه ي خوبي ندارد؟
يکي از ويژگي هاي سيستم هاي بسته، ضديت با رکن چهارم دموکراسي يا مطبوعات آزاد است که اين ويژگي پس از بر سرکار آمدن دولت آقاي احمدي نژاد تقويت شده و آنها مطبوعات آزاد و مستقل و نقاد را که بايد پاسبانان سلامت مسئولان و جامعه باشند، تحمل نمي کنند. آنها مي خواهند اطلاعات را بسته بندي شده و پاستوريزه انعکاس دهند. برخوردهايي هم که اخيرا با روزنامه نگارن صورت مي پذيرد در همين راستاست.وضعيت نشريات دانشجويي در کردستان به چه شکلي است؟
در کردستان ما نشريات دانشجويي زيادي را داشتيم که توقيف شده اند يا فشارهاي وارده به اين نشريات به حدي بوده که مدير مسئول نشريه ي دانشجويي خودش انتشار نشريه را متوقف کرده است. آخرين مورد اين نوع توقيف مربوط است به نشريه ي دانشجويي "ده نگ" که توسط عده اي از فعالان دانشجويي کرد در دانشگاه کردستان چاپ و منتشر مي شد و توانسته بود در مجاع دانشگاهي و دانشجويي ناثير بسزايي داشته باشد که در نهايت فشارها بر اين نشريه به حدي رسيد که تحريريه و دست اندرکاران سابق آن، آقايان چيا حجازي و آسو صالح را به دادگاه کشاندند. اخيرا هم حکم محکوميت برايشان صادر شده است که در نهايت اين اقدامات منجر به اين شد که انتشار آن متوقف شود.در صورت تداوم فشارها، جريان آزاد اطلاعات بايد به چه صورتي دنبال بشود؟
مي توانيم با ارسال بيانيه هايي خطاب به افکار عمومي و همچنين مسئولان حکومتي، واکنش نشان دهيم. همچنين، فضاي اينترنت هم قابل استفاده است. هر سايتي که فيلتر مي شود، بلافاصله مي بينم که با استفاده از فيلترشکنها، امکان دسترسي به سايت فراهم مي آيد.در کردستان روزنامه ي اينترنتي هم منتشر مي شود؟
خير. ما تا حالا نتوانسته ايم يک روزنامه ي الکترونيکي را انتشار بدهيم و شايد هم اين مسئله به اين بر ميگردد که دغدغه هاي ما صرفا بر روي اين بوده که بتوانيم حداقل يک-دو هفته نامه ي کردي- فارسي را به طور مستمر انتشار بدهيم. شايد از اين به بعد احساس نياز بشود که روي يک روزنامه ي اينترنتي کار کنيم و البته ضرورت اين نياز الان احساس مي شود.آقاي قوامي آخرين وضعيت پرونده ي خودتان چي هست و به کجا ختم شد؟
بنده سه پرونده در محاکم قضايي کردستان دارم. يکي مربوط به چاپ مقالاتي در هفته نامه ي توقيف شده ي پيام مردم بوده که دومين جلسه ي دادگاه به دليل آنچه قاضي علوي آن راحضور نيافتن هيئت منصفه عنوان کرده، برگزار نشد. پرونده ي ديگرم هم مربوط به ايراد سخنراني در خصوص انتخابات 84 در دانشگاه کردستان بوده که با پرونده ي سومم که مربوط است به حوادث مرداد ماه سال گذشته، تجميع شده است. دادگاه آن دو پرونده ام خاتمه يافته و منتظر صدور حکم هستم.با وجود اين پرونده ها فعاليتهاي مطبوعاتي اخيرتان مشکل ساز نيست؟
هر چند به شکل رسمي به من ابلاغ نکرده اند ولي فشارهاي پيدا و پنهان بر مدير مسئول نشريه ي "ديدگاه" نشان مي دهد با عده اي با فعاليت مطبوعاتي بنده مخالف هستند. در واقع، تلويحا به مدير مسئول اعلام کرده اند که حضور من در نشريه، مساوي است با توقيف آن در آينده!